Resultaten onderzoek diversiteit binnen het Vlaamse literatuurlandschap

In opdracht van het Vlaams Fonds voor de Letteren (VFL), onderzocht Virginie Van Dael, studente cultuurmanagement aan de UA, in welke mate personen met niet-westerse roots zich vandaag de dag binnen het Vlaamse schrijverslandschap vertegenwoordigd zien.


Uit het onderzoek blijkt een ondervertegenwoordiging van auteurs met multiculturele roots. Een tendens die zich de afgelopen tien jaar steeds duidelijker aftekent. Terwijl de superdiversiteit van de samenleving onmiskenbaar groter wordt, stagneert het aandeel van allochtone schrijvers.

 

Naar aanleiding van soortgelijke diversiteitscijfers die in 2015 gepubliceerd werden in Nederland, nam het VFL het initiatief om in Vlaanderen onderzoek te laten uitvoeren naar de aanwezigheid van etnisch diverse stemmen binnen het literaire veld. Krijgen ‘andere stemmen’ voldoende kansen bij uitgeverijen, in literaire tijdschriften, in de media en op literaire podia? En hoe zit het bij de toekenning van werkbeurzen en subsidies?

 

Er werd heel wat cijfermateriaal verzameld dat betrekking heeft op het aandeel van zowel genomineerden als winnaars van populaire Vlaamse literaire prijzen, de line-ups van enkele literaire festivals alsook de aanvraag en toekenning van beurzen door het VFL. Los van de methodologische uitdagingen, blijkt duidelijk uit het onderzoek dat het aandeel van beurzen en van literaire prijzen toegekend aan auteurs met een migratieachtergrond, een stuk onder het bevolkingsaandeel ligt.

 

Via interviews met verschillende personen die actief zijn binnen de literaire sector worden in het onderzoek verschillende oorzaken hiervoor aangehaald. Duidelijk is dat de drempels die worden ervaren zich zeker niet enkel situeren binnen de literaire sector. De socio-economische positie en kansen binnen het onderwijs liggen aan de basis van de ongelijkheid. Ook het gemis aan rolmodellen wordt verschillende malen vernoemd als een belangrijke reden waarom er zo weinig personen met een niet-Westerse achtergrond het schrijverschap als carrière kiezen. Verder stelt het onderzoek dat gate-keepers binnen uitgeverijen en binnen het ondersteuningsbeleid van het VFL de neiging hebben ‘eigen kringen’ te bevoordelen omdat zij aansluiten bij een gekend referentiekader.

 

Op de vraag hoe het VFL kan zorgen voor een betere representatie van niet-Westerse schrijvers binnen haar ondersteuningsbeleid is het antwoord niet eenduidig. Volgende suggesties worden door de onderzoekster naar voor geschoven:

  • drempelverlaging aanvraag beurzen voor opkomend talent
  • ondersteuning van actievere zoektocht naar niet-westers schrijftalent
  • organisatie en bevordering van creatief schrijven

 

De afgelopen drie jaar werden door aanpassingen in de regelgeving, de samenstelling van adviescommissies en gerichte ondersteuningsinitiatieven stappen gezet om tot een beleid te komen dat beter is afgestemd op de noden die worden aangehaald in het onderzoek. Op basis van de resultaten van dit onderzoek wil het VFL in 2017 haar diversiteitsbeleid verder uitbouwen.

 

Het onderzoek van Virginie Van Dael kan opgevraagd worden bij het VFL.

 

gepubliceerd op: 2016-12-19

Vorige Volgende Afdrukken Link doorsturen